Dziś jest poniedziałek, 28 lipca 2014 r., imieniny Ady, Wiwiany, Sylwiusza


szukaj w serwisie







Aktualności

Gmina

Urząd Gminy

Rada Gminy

Jednostki organizacyjne

Centrum Pamięci Generała
W. Sikorskiego

Przetargi

Parafie

Stowarzyszenia i towarzystwa

Agroturystyka

Obwieszczenia

Galeria

Dokumenty do pobrania

Fundusze UE

Gazeta Tuszowska

Świetlica Socjoterapeutyczna

Profilaktyka

Katalog firm

Statystyka

Strategia Rozwoju Gmin

Kompleks boisk sportowych Orlik 2012

Narodowy Program Przebudowy Dróg Lokalnych 2012-2015






gmina@tuszownarodowy.pl




Gmina

         Obecne tereny gminy Tuszów Narodowy wchodziły w IX i X wieku w skład terytorium Wiślan, którzy w drugiej połowie IX wieku zostali podbici przez państwo wielkomorawskie, zlikwidowane po najeździe Węgrów około 906 roku. Następnie po krótkotrwałym panowaniu Czechów w drugiej połowie X wieku omawiany region przeszedł pod władanie Piastów. Po rozbiciu dzielnicowym w 1138 roku ziemie te weszły w skład księstwa sandomierskiego, które otrzymał książę Henryk, a po nim kolejno Kazimierz Sprawiedliwy, Leszek Biały, Bolesław Wstydliwy, Leszek Czarny.

Dane archiwalne  dotyczące poszczególnych miejscowości gminy  są   czynione przy okazji  innych  większych  wydarzeń, o ile dana wioska była z kimś lub czymś ważnym związana.

W 1316 roku pojawiła się wzmianka o wsi Jaślany. Kolejne zapisy odnajdujemy pod datami :

  • 1453 r  „Księga Polskoj Koronnoj Metriki XV stoletija” wymienia Malinie,
  • 1456 r  zapis Jana z Kobylan o Tuszowie  potwierdzony w 1470 roku przez Jana Długosza  w „Dziele o uposażeniu diecezji  krakowskiej”
  • 1529 r  pierwsza informacja o Borkach Nizińskich
  • 1569 r  protokół lustracyjny wymienia wioskę Czajkowa
  • 1604 r  w protokole lustracyjnym  odnajdujemy informację o Babisze
  • 1660 r  pierwsze wzmianki o Grochowem
  • 1732 r. zapis o wsi Pluty
  • 1837 r. zapis w archiwach parafii  Chorzelów o miejscowości Hyki Dębiaki  obecne  Dębiaki, zaś w I połowie XVII wieku odnajdujemy zapis  o istnieniu młyna wodnego o jednym kole i dwóch kamieniach  „na Dębiaku”.
  • W latach 1783-1785 na teren naszej gminy zostali sprowadzeni koloniści niemieccy i powstały takie miejscowości jak: Josefsdorf dzisiejszy Józefów, Reichscheim – po 1946 r. Sarnów oraz Tuszów Kolonia.
  • Z wioski Trześń powstałej około 1510 roku ( pod tą datą odnajdujemy pierwszą wzmiankę o  młynie na  rzece Trześni  koło Chorzelowa) została wydzielona nowa miejscowość Ławnica.

 Obecnie gmina Tuszów Narodowy liczy 7699 mieszkańców (stan na dzień 01.01.2007) i zajmuje 8 952 ha powierzchni. W jej skład wchodzą następujące miejscowości:

  • Borki Nizińskie
  • Babicha
  • Czajkowa
  • Dębiaki
  • Grochowe
  • Jaślany
  • Józefów
  • Ławnica
  • Malinie
  • Pluty
  • Sarnów
  • Tuszów Mały
  • Tuszów Narodowy 

    Tuszów Narodowy - Siedziba Urzędu Gminy

             Tuszów Narodowy należy do osad, które zawdzięczają swoje początki pierwszym udanym próbom kolonizacji w widłach Wisły i dolnego Sanu ogromnego terenu Puszczy Sandomierskiej. Wieś powstała na skraju tego wielkiego kompleksu leśnego od strony Powiśla obok znanych nam już ze źródeł czternastowiecznych takich miejscowości jak: Chmielów, Jaślany, Padew, Przykop, Malinie.

             W zestawie wsi położnych w starostwie sandomierskim figuruje Tuszów, jako wieś istniejąca w kompleksie włości królewszczyzny sandomierskiej. W dziele o uposażeniu diecezji krakowskiej z około 1470 roku Jan Długosz podał, że królewska wieś Tuszów należała do parafii Chorzelów (wcześniej w Osieku) i posiadała łany kmiece, 5 karczem, kilkunastu zagrodników. We wsi istniał także folwark królewski, który wraz z kmieciami i zagrodnikami uiszczał dziesięcinę snopową oraz sześć wiązek konopi kościołowi w Osieku. Obok wioski prowadził szlak komunikacyjny z Pilzna do Sandomierza, uczęszczany przez kupców i przewoźników towarów. Mieszkańcy Tuszowa wytworzyli własny specyficzny dla wiosek królewskich profil.

             Nazwa Tuszów może wywodzić się od nazwy osobowej Tusz, Tusza lub od nazw topograficznych od wyrazów tuch, tech oznaczających błoto pokryte szuwarami, wskazujących, że była to osada położona na bagnach.

             W latach 1783-85 cesarz austriacki Józef II sprowadził kolonistów niemieckich z Bawarii i osiedlił ich obok Tuszowa. W ten sposób powstała wieś Tuszów – Kolonia , później Tuszów Mały. W tym czasie Tuszów otrzymał przydomek Narodowy celem odróżnienia od części zamieszkałej przez Niemców.

             W 1785 roku wybudowano szkołę ludową w Tuszowie Koloni dla osadników. W roku 1867, w chwili ukazania się nowej ustawy o gminach w Galicji, Tuszów był już zorganizowany w gminę.

             Pierwszym wójtem gminy był Marcin Pastuszak, który zainicjował budowę szkoły i mieszkania dla nauczyciela obecnie budynek Gminnej Biblioteki Publicznej. Budynek ten oddano do użytku w 1869 roku.

             Jednym z nauczycieli tejże szkoły był Tomasz Sikorski ojciec Władysława, urodzonego 20 maja 1881 roku. W części budynku, gdzie mieszkali państwo Sikorscy i gdzie przyszedł na świat przyszły generał, premier i naczelny wódz mieści się obecnie Izba Pamięci Generała Sikorskiego.

             We wrześniu 1944 roku w Tuszowie Narodowym rozpoczęła działalność Filia Państwowego Gimnazjum i Liceum im. St. Konarskiego w Mielcu. Filię gimnazjum założył mgr Kazimierz Ulrych przy współudziale inicjatorów ks. Franciszka Gondka, Antoniny Eberle, ks. Michała Winiarza, którzy stanowili pierwszy skład grona pedagogicznego.

             W 1947 roku z inicjatywy Tadeusza Lubaski, wielkiego miłośnika ziemi mieleckiej, na domu urodzin generała Sikorskiego została wmurowana tablica upamiętniająca fakt jego urodzin o treści:
     

    „Tu urodził się Władysław Eugeniusz Sikorski
    dnia 20 –05-1881 R   Ś+P Generał i Szef Państwa na Emigracji
    Gromada Tuszów Narodowy 1947 r.”

             3 grudnia 1948 roku gimnazjum zostało zlikwidowane i ponownie przeniesione do Mielca. W 1896 roku mieszkańcy Tuszowa Narodowego, Grochowego i Hyków- Dębiaków podjęli starania o utworzenie w Tuszowie Narodowym parafii. W 1902 roku biskup tarnowski Leon Wałęga skierował do Tuszowa administratora ks. Wojciecha Zbawińskiego.17 lipca 1905 roku biskup L. Wałęga dokonał uroczystej konsekracji świątyni.

             W najnowszej historii wioski datą przełomową był 17 maja 1981 roku. Wtedy miały miejsce obchody 100 rocznicy urodzin Generała Sikorskiego, mające charakter religijno-patriotyczny, z udziałem  ordynariusza diecezji  tarnowskiej ks. biskupa Jerzego Ablewicza . 

    Upamiętnieniem obchodów było nadanie Szkole Podstawowej w Tuszowie Narodowym  imienia  generała W.E. Sikorskiego. 

    W latach 1987-1990 trwał remont kapitalny domu urodzin generała Sikorskiego, który  został przekazany na działalność kulturalno-oświatową Gminnej Biblioteki Publicznej. 

    Została w nim uczczona pamięć Wielkiego Polaka  i  Rodaka ziemi tuszowskiej, poprzez  urządzenie Izby Jego Pamięci.

    W 1990 roku  postanowieniem Sądu Wojewódzkiego  w Rzeszowie  zostało oficjalnie zarejestrowane Towarzystwo Społeczno Kulturalne im. Generała Wł. E.  Sikorskiego w Tuszowie Narodowym.

    Kolejnym ważnym wydarzeniem z najnowszej historii wioski było:

    • 1993 r. odsłonięcie  tablicy pamiątkowej i  popiersia generała W. Sikorskiego przed domem jego urodzin;
    • 1998 r. poświęcenie sztandaru Towarzystwa Społeczno Kulturalnego im. Generała Sikorskiego w Tuszowie Narodowym.
    • W 2006 roku uroczystości 125 rocznicy urodzin Generała Sikorskiego odbywały się pod honorowym patronatem Prezydenta RP.



    Jesteś 23617 osobą odwiedzającą nasz serwis